Wanneer zijn kersen in seizoen in Nederland?

De eerste Nederlandse kersen zijn er maar kort. Juist daarom is de vraag wanneer zijn kersen in seizoen zo logisch. Een echt rijpe kers heeft diepgloeiend rood vruchtvlees, een frisse beet en zoet sap dat meteen aan de vingers blijft plakken. Dat moment laat zich niet dwingen: het wordt bepaald door het ras, het weer en het vakmanschap in de boomgaard.

Wanneer zijn kersen in seizoen in Nederland?

In Nederland loopt het seizoen voor kersen meestal van juni tot en met augustus. De eerste kersen kunnen in een warm voorjaar al begin of halverwege juni worden geplukt. Juli is doorgaans de maand waarin het aanbod het grootst is. In augustus zijn er vaak nog latere rassen, maar dan loopt de oogst zichtbaar naar zijn einde.

Wie Nederlandse kersen koopt, koopt dus een echt seizoensproduct. Buiten deze maanden kunnen er wel kersen verkrijgbaar zijn, maar die komen meestal uit andere landen en hebben een langere reis achter de rug. Dat kan prima zijn voor wie midden in de winter trek heeft, maar het is een andere ervaring dan een kers die kort na de pluk op tafel ligt.

De precieze start verschilt ieder jaar. Veel zon en voldoende warmte in het voorjaar helpen de bloesem en vruchtontwikkeling op weg. Een koude periode, nachtvorst tijdens de bloei of langdurige regen kunnen de oogst juist vertragen of kleiner maken. Daarom is een vaste kalender handig als richtlijn, maar nooit een belofte op de dag nauwkeurig.

Van bloesem tot rijpe kers

Het kersenseizoen begint niet pas wanneer de eerste kistjes in de boerderijwinkel staan. In het voorjaar staan de bomen eerst vol bloesem. Die korte, lichte periode is prachtig om te zien, maar voor de teler ook spannend. De bloesem moet goed bestoven worden en beschermd blijven tegen harde wind, kou en nattigheid.

Daarna groeit de vrucht langzaam uit. Eerst zijn de kersen klein en groen, vervolgens kleuren ze via rood naar donkerrood of bijna zwart, afhankelijk van het ras. Een kers wordt niet beter nadat hij is geplukt. Anders dan bijvoorbeeld een banaan rijpt hij nauwelijks verder. Daarom is het plukmoment zo bepalend voor de smaak.

In de boomgaard wordt niet alleen naar de kleur gekeken. Ook formaat, stevigheid, sapgehalte en zoetheid tellen mee. Te vroeg geplukt zijn kersen vaak zuur en minder aromatisch. Te laat geplukt worden ze zachter en kwetsbaarder voor transport. De beste kers zit precies op dat korte punt ertussenin.

Waarom het weer zo veel verschil maakt

Kersen houden van warmte, maar niet van eindeloze droogte. De bomen hebben gedurende het groeiseizoen water nodig om mooie, sappige vruchten te maken. Tegelijk kan regen vlak voor de oogst lastig zijn. Wanneer een rijpe kers veel vocht opneemt, kan de schil barsten. Zo’n gesprongen kers is vaak nog prima voor verwerking, maar minder geschikt om als stevig vers fruit te verkopen.

Een zonnige periode vlak voor de pluk kan de smaak juist ten goede komen. Door het licht bouwt de vrucht suikers op. Dat verklaart waarom twee oogstjaren, of zelfs twee plukrondes in dezelfde boomgaard, anders kunnen smaken. Fruit is geen fabriekproduct. Dat is precies de charme ervan.

Vroege, midden- en late kersenrassen

Niet alle kersen zijn tegelijk rijp. Telers kiezen verschillende rassen om de oogst over meerdere weken te spreiden. Vroege rassen openen het seizoen, middenrassen zorgen vaak voor de volle kersenweken in juli en late rassen verlengen de zomer tot in augustus.

Ook de smaak verschilt. Sommige kersen zijn helder rood, friszoet en stevig. Andere zijn donkerder, zachter en voller van smaak. Wie vooral graag uit de hand eet, kiest vaak een knapperige, stevige kers. Voor clafoutis, compote of een saus bij een dessert mogen kersen juist wat rijper en sappiger zijn.

Er bestaan ook zure kersen, die vaak als morellen worden aangeduid. Die zijn minder bedoeld als snoepfruit, maar bijzonder geschikt voor gebak, sap, jam en verwerking tot likeur. Hun seizoen valt eveneens in de zomer, al kunnen oogsttijd en beschikbaarheid per ras verschillen.

Zo herkent u kersen op hun best

Een goede kers voelt stevig aan, heeft een gladde, glanzende schil en ziet er levendig uit. De steel is bij voorkeur groen en niet uitgedroogd. Dat is geen absolute garantie voor zoetheid, maar wel een goed teken van versheid. Vermijd kersen met veel zachte plekken, lekkage of schimmel rond de steel.

Kleur alleen vertelt niet alles. Een donkerrode kers is niet automatisch zoeter dan een helderrode. Verschillende rassen hebben nu eenmaal een eigen eindkleur. Kijk daarom ook naar de algemene frisheid en vraag gerust naar het ras of de pluk. Bij fruit van eigen bodem hoort dat gesprek erbij: u mag weten waar het vandaan komt en wanneer het is geoogst.

Koop liever een hoeveelheid die u binnen enkele dagen opeet. Kersen zijn verleidelijk om ruim in te slaan, maar ze blijven het lekkerst wanneer ze vers zijn. Een volle schaal op tafel verdwijnt bij veel gezinnen overigens sneller dan verwacht.

Kersen bewaren zonder smaakverlies

Bewaar kersen na aankoop in de koelkast, liefst ongewassen en met de steeltjes eraan. Was ze pas vlak voor het eten. Extra vocht kan de schil sneller aantasten, terwijl de steel helpt om de vrucht langer fris te houden.

Leg ze niet opeengepakt in een diepe schaal als u er veel hebt. Een lage bak of schaal voorkomt dat de onderste kersen beschadigen onder het gewicht. Haal een halfuur voor het eten de portie die u wilt serveren uit de koelkast. Op kamertemperatuur komen geur en zoetheid beter naar voren.

Zijn de kersen erg rijp? Gebruik ze dan dezelfde dag of verwerk ze. Ontpitten kost even tijd, maar beloont u met een snelle fruitsaus, een zomerse plaatcake of een schaal yoghurt met kersen en een beetje honing. Wie de oogst langer wil bewaren, kan ontpitte kersen invriezen. Leg ze eerst los op een plaat in de vriezer en doe ze daarna in een goed afgesloten bak of zak. Zo vriezen ze minder aan elkaar vast.

Vers eten of verwerken: beide hebben hun moment

De eerste kersen van het seizoen verdienen weinig opsmuk. Was ze, zet een schaal neer en geniet van het verschil tussen fruit dat net uit de zomer komt en fruit dat maanden heeft gereisd. Ook bij een picknick, op een kaasplank of door een frisse salade doen verse kersen het goed.

Later in het seizoen, wanneer er volop kersen zijn, is verwerking juist een mooie manier om niets verloren te laten gaan. Sap vangt de frisse fruittoon, jam bewaart het zomerse aroma en een likeur of Eau de Vie geeft de vrucht een heel andere, volwassen bestemming. Daarbij begint kwaliteit altijd bij de oogst: een goed eindproduct vraagt om fruit met karakter.

Bij Verhage Fruit kennen we die hele weg, van de bomen in eigen boomgaarden tot vers fruit, sap en ambachtelijk gedistilleerde producten op het erf. Dat maakt het seizoen tastbaar. De kers is niet alleen een vrucht in een schaal, maar ook het resultaat van een jaar aandacht in de boomgaard.

Waarom lokaal kopen in het seizoen anders smaakt

Kersen uit de buurt kunnen vaak kort na de pluk worden verkocht. Dat is geen garantie dat elke kers identiek smaakt, want de natuur blijft de natuur. Wel betekent het dat er minder tijd zit tussen boom en tafel. De vrucht hoeft niet gekozen te worden op alleen houdbaarheid of een lange reis, maar mag vooral gekozen worden op smaak en rijpheid.

Seizoensfruit maakt u bovendien bewuster van het ritme van het jaar. In juni kijkt u uit naar de eerste kersen, in juli eet u er royaal van en in augustus weet u dat de laatste pluk eraan komt. Die beperkte beschikbaarheid is geen nadeel. Het geeft de vrucht juist iets om naar uit te kijken.

Vraag bij een bezoek aan een boerderijwinkel gerust welke kersen er op dat moment zijn en hoe u ze het beste gebruikt. Soms zijn ze ideaal om direct te eten, soms juist om mee te bakken of in te maken. Neem een schaal mee voor onderweg, proef er thuis een paar op kamertemperatuur en laat de rest koel staan. Zo haalt u het mooiste uit die korte, zoete zomerweken.